Anne Baba Tutumları

Anne Baba Tutumları

Anne baba (ebeveyn) tutumları, çocuğa aile içerisinde genel bir davranış kalıbı belirtmek için kullanılır. Kendi anne babamızdan, dışarıdan ya da bizim için ideal anne babalığın ne olduğuna göre seçtiğimiz tutum değişir. Çocukla kurduğumuz ilişki, her zaman tek stile dayanmasa da karakteristik bir tutum mevcuttur. Ebeveynler çocuklarının davranışlarını, yönlendirmek denetlemek ve desteklemekle görevlidir. Davranışları yönlendirirken tarzımız ise çocuğun dünyayla kurduğu güven ilişkisini, bilgi, beceri, sorumluluk algısı ve özgüveninin temellerini oluşturur.

Çocuk, hayatı keşfeden bir kaşiftir ve keşfinin rehberi anne ve babasıdır. Anne babanın tarzına göre hayatı öğrenecek ve onları taklit ederek kendi kişiliğini oluşturacaktır. Gelişim teorilerine göre çocuk yetişkin hayatının temellerini 5-6 yaşına kadar temellendirmektedir. Yetişkin hayatındaki ilişkileri ve özgüveni anne babanın tutumuna göre yetişkinlik hayatında şekillenecektir.

  • Aşırı Koruyu Anne Baba Tutumu: Çocuğun dünyayı keşfetmesine izin vermeyen ebeveynler sürekli olarak çocuğun ihtiyaçlarını karşılarlar. İhtiyaçları karşılanan çocuk dünyayı keşfetmek için gerekli içsel motivasyona sahip olamaz. Çocuğun hayatı boyunca karşılaşacağı tüm problemlere aile çözüm bulur, çocuğun davranışlarının sorumluluğunu alma fırsatını ona vermez. Evin içerisinde çocuğun istekleri baskındır ancak çocuk istekleri uğruna çaba sarf etmez. Bu tutum sonucu çocuk ailesine bağımlı hale gelir, yetişkinlik hayatında özgün bir yaşantı oluşturamaz, karşılaştığı sorunlara çözüm üretmede oldukça başarısızdır.
  • Baskıcı Anne Baba Tutumu: Çocuğun isteklerini görmezden gelerek çocuğu, anne babanın isteklerini yerine getiren kişi olarak görürler. Çocuk için en doğrusunu ve en iyisini her zaman bilen ve ona söz hakkı tanımayan ebeveynlik stilidir. İsteklerini baskı yoluyla yaptıran ebeveyn, çocuğu yetiştirme tarzı olarak baskıyı benimsemiştir. Baskıcı tutum sonucunda çocuk denetim altında istenileni yapan ancak denetim ortadan kalktığında kendi istediğini yapan biri olarak yetişecek ve doğruları içselleştiremeyecektir. Ayrıca kendi isteklerine ve varlığına saygı duyulmadığı için çocuk özgüveni gelişmemiş, başkalarından kolay etkilenebilir biri olarak yetişecektir.
  • Aşırı İzin Verici Anne Baba Tutumu: Çocuğun davranışlarını denetlemeyen ve gerekli yönlendirmeleri yapmayarak aşırı serbest bir şekilde çocuğun yetiştirilmesidir. . Çocuğun istekleri aile içerisinde emir niteliği taşır ve çocuğun aşırı ve uygunsuz istekleri yerine getirilir. Günlük yaşamın içerisindeki sınırları bilmeden yetişen çocuk okul çağı ile birlikte sosyal kurallara uyum sağlamakta güçlük çeker, isteklerini elde etmenin yolunu bulamaz ve bencil, ısrarcı bir tutum sergiler.
  • Demokratik Anne Baba Tutumu: Çocuğun evde bir birey olduğunu bilerek, onun isteklerine saygılı, yaşına göre davranışlarının sorumluluklarını almasına izin veren bir tutum sergiler. Demokratik ailelerde katı esnemez kurallar olmamakla birlikte mantık çerçevesinde prensipler vardır. Kurallar aile için geçerli olup öncesinden çocukla paylaşılır. Çocuğun yeni davranışları deneyimlemesinde önder olan ebeveyn, çocuğun isteklerine saygılı ve makul açıklamalar getirilmesi sonucunda özgüvenli, girişimci, sorumluluk duygusu gelişmiş, başkalarının hayatlarına saygılı ve günlük hayattaki sınırları bilen çocuklar yetişir.